مارجین در فارکس بخشی از سرمایه حساب است که برای باز کردن و نگهداری یک معامله درگیر می‌شود درواقع این مبلغ هزینه یا کارمزد معامله نیست و بروکر آن را از حساب برداشت نمی‌کند؛ بلکه تا زمان باز بودن موقعیت، بخشی از اکویتی حساب برای پشتیبانی از معامله کنار گذاشته می‌شود.

در بازار فارکس معامله‌گر معمولا با کمک اهرم، موقعیتی بزرگ‌تر از سرمایه واقعی خود باز می‌کند. مارجین مشخص می‌کند برای کنترل این موقعیت چه مقدار از سرمایه حساب باید درگیر شود. هرچه حجم معامله بیشتر یا اهرم کمتر باشد، مارجین مورد نیاز افزایش پیدا می‌کند.

شناخت مارجین، فری مارجین، سطح مارجین، مارجین کال و استاپ اوت به معامله‌گر کمک می‌کند وضعیت واقعی حساب را بررسی کند و پیش از رسیدن به محدوده بسته شدن اجباری معاملات، ریسک خود را کاهش دهد.

مارجین در فارکس چیست؟

مارجین (Margin) مقدار سرمایه‌ای است که برای باز کردن و نگهداری یک موقعیت معاملاتی در حساب درگیر می‌شود.

برای مثال، ممکن است ارزش یک معامله ۱۰ هزار دلار باشد، اما معامله‌گر با استفاده از اهرم 1:100 فقط به حدود ۱۰۰ دلار مارجین نیاز داشته باشد.

مارجین این ویژگی‌ها را دارد:

• کارمزد معامله نیست.
• سود یا زیان محسوب نمی‌شود.
• از موجودی حساب برداشت نمی‌شود.
• تا زمان باز بودن معامله برای موقعیت‌های دیگر قابل استفاده نیست.
• پس از بسته شدن معامله دوباره آزاد می‌شود.

بنابراین مارجین را نباید با هزینه معامله یا مبلغی که بروکر به حساب واریز می‌کند اشتباه گرفت. این مبلغ فقط بخشی از سرمایه حساب است که برای پشتیبانی از موقعیت باز درگیر می‌شود.

مارجین چگونه کار می‌کند؟

هنگام ثبت سفارش، پلتفرم معاملاتی بررسی می‌کند که حساب برای باز کردن موقعیت، فری مارجین کافی دارد یا خیر.

در این محاسبه معمولا عوامل زیر تاثیر دارند:

• حجم معامله
• اندازه قرارداد نماد
• قیمت فعلی بازار
• اهرم حساب
• ارز پایه حساب
• نرخ تبدیل ارز
• نوع ابزار معاملاتی
• شرایط تعیین‌شده توسط بروکر

اگر فری مارجین کافی باشد، سفارش اجرا می‌شود و بخشی از اکویتی به عنوان مارجین درگیر خواهد شد.

پس از باز شدن معامله، سود یا زیان شناور اکویتی حساب را تغییر می‌دهد. تغییر اکویتی نیز روی فری مارجین و سطح مارجین اثر می‌گذارد. با بسته شدن معامله، مارجین درگیرشده آزاد می‌شود.

اصطلاحات اصلی مارجین

مهم‌ترین اصطلاحاتی که در حساب معاملاتی مشاهده می‌شوند عبارت‌اند از:

• مارجین (Margin): سرمایه درگیر برای پشتیبانی از موقعیت‌های باز
• مارجین استفاده‌شده (Used Margin): مجموع مارجین تمام معاملات باز
• فری مارجین (Free Margin): سرمایه آزاد حساب
• سطح مارجین (Margin Level): نسبت اکویتی به مارجین استفاده‌شده
• مارجین کال (Margin Call): وضعیت هشدار یا محدودیت حساب
• استاپ اوت (Stop Out): بسته شدن اجباری یک یا چند معامله

این مفاهیم به یکدیگر وابسته هستند. افزایش زیان شناور باعث کاهش اکویتی می‌شود و در ادامه فری مارجین و سطح مارجین را نیز پایین می‌آورد.

محاسبه مارجین و رابطه آن با اهرم

فرمول محاسبه مارجین در فارکس

فرمول پایه محاسبه مارجین برای بسیاری از جفت‌ارزها به شکل زیر است:

مارجین مورد نیاز = حجم معامله × اندازه قرارداد ÷ اهرم

فرض کنید شرایط معامله به این صورت باشد:

• حجم معامله: ۰.۱ لات
• اندازه قرارداد هر لات: ۱۰۰ هزار واحد
• اهرم حساب: 1:100

محاسبه:

۰.۱ × ۱۰۰,۰۰۰ ÷ ۱۰۰ = ۱۰۰

در این مثال، برای باز کردن معامله ۰.۱ لات حدود ۱۰۰ واحد از ارز مارجین نیاز است.

محاسبه دقیق ممکن است با توجه به ارز حساب، نرخ تبدیل، قیمت لحظه‌ای و نوع نماد تغییر کند. به همین دلیل، عدد نمایش‌داده‌شده در پلتفرم معاملاتی معمولا برای تصمیم عملی دقیق‌تر از محاسبه دستی است.

برای بررسی فرمول‌های مربوط به جفت‌ارزها و سایر ابزارهای معاملاتی می‌توان از راهنمای رسمی محاسبه مارجین در متاتریدر ۵ استفاده کرد.

نرخ مارجین

بعضی بروکرها مارجین مورد نیاز را به صورت درصدی از ارزش موقعیت نمایش می‌دهند.

فرمول نرخ مارجین:

نرخ مارجین = ۱ ÷ اهرم × ۱۰۰

چند نمونه:

• اهرم 1:10 برابر با نرخ مارجین ۱۰ درصد است.
• اهرم 1:20 برابر با نرخ مارجین ۵ درصد است.
• اهرم 1:50 برابر با نرخ مارجین ۲ درصد است.
• اهرم 1:100 برابر با نرخ مارجین ۱ درصد است.
• اهرم 1:500 برابر با نرخ مارجین ۰.۲ درصد است.

اگر ارزش یک موقعیت ۱۰ هزار دلار و نرخ مارجین یک درصد باشد، برای باز کردن معامله حدود ۱۰۰ دلار مارجین نیاز خواهد بود.

رابطه اهرم و مارجین

اهرم و مارجین ارتباط معکوس دارند:

• اهرم پایین ← مارجین مورد نیاز بیشتر
• اهرم بالا ← مارجین مورد نیاز کمتر

برای موقعیتی به ارزش ۱۰ هزار دلار:

• با اهرم 1:10 حدود ۱۰۰۰ دلار مارجین نیاز است.
• با اهرم 1:50 حدود ۲۰۰ دلار مارجین نیاز است.
• با اهرم 1:100 حدود ۱۰۰ دلار مارجین نیاز است.
• با اهرم 1:500 حدود ۲۰ دلار مارجین نیاز است.

اهرم بالاتر به خودی خود سود یا زیان هر حرکت قیمت را تغییر نمی‌دهد بلکه حجم معامله تعیین می‌کند حرکت بازار چه تاثیری روی حساب داشته باشد.

ریسک زمانی بیشتر می‌شود که معامله‌گر به دلیل کاهش مارجین مورد نیاز، حجم بزرگ‌تری باز کند. این همان لحظه‌ای است که «پلتفرم اجازه داد» با «این معامله منطقی است» اشتباه گرفته می‌شود.

تفاوت بالانس، اکویتی، سود شناور و مارجین

این اعداد در بخش معاملات پلتفرم نمایش داده می‌شوند، اما مفهوم یکسانی ندارند.

فرمول اکویتی:

اکویتی = بالانس + سود شناور – زیان شناور

برای مثال، اگر بالانس حساب ۲۰۰۰ دلار و زیان شناور ۳۰۰ دلار باشد:

اکویتی = ۱۷۰۰ دلار

بالانس تا زمان بسته شدن معامله تغییر نمی‌کند، اما اکویتی، فری مارجین و سطح مارجین همراه با حرکت قیمت تغییر می‌کنند.

مارجین استفاده‌شده (Used Margin)

مارجین استفاده‌شده مجموع مارجین تمام موقعیت‌های باز است.

فرض کنید:

• معامله اول به ۱۰۰ دلار مارجین نیاز دارد.
• معامله دوم به ۱۵۰ دلار مارجین نیاز دارد.
• معامله سوم به ۵۰ دلار مارجین نیاز دارد.

در این حالت:

مارجین استفاده‌شده = ۳۰۰ دلار

با بسته شدن هر معامله، مارجین مربوط به همان موقعیت آزاد می‌شود.

اگر چند معامله هم‌زمان باز باشند، باید مجموع مارجین و ریسک همه موقعیت‌ها بررسی شود. چند معامله کوچک می‌توانند در کنار هم بخش بزرگی از فری مارجین حساب را مصرف کنند.

فری مارجین (Free Margin)

فری مارجین بخشی از اکویتی است که هنوز برای معاملات باز درگیر نشده است.

فرمول:

فری مارجین = اکویتی – مارجین استفاده‌شده

برای مثال:

• اکویتی: ۱۰۰۰ دلار
• مارجین استفاده‌شده: ۲۰۰ دلار

محاسبه:

فری مارجین = ۸۰۰ دلار

فری مارجین برای دو کار استفاده می‌شود:

• باز کردن موقعیت‌های جدید
• تحمل زیان شناور معاملات فعلی

فری مارجین بالا به معنی مناسب بودن معامله جدید نیست. این عدد فقط نشان می‌دهد حساب از نظر فنی ظرفیت باز کردن موقعیت دارد. مناسب بودن حجم باید براساس حد ضرر و میزان زیان قابل قبول تعیین شود.

سطح مارجین (Margin Level)

سطح مارجین نسبت اکویتی به مارجین استفاده‌شده را نشان می‌دهد و به صورت درصد نمایش داده می‌شود.

فرمول:

سطح مارجین = اکویتی ÷ مارجین استفاده‌شده × ۱۰۰

برای مثال:

• اکویتی: ۱۰۰۰ دلار
• مارجین استفاده‌شده: ۲۰۰ دلار

محاسبه:

۱۰۰۰ ÷ ۲۰۰ × ۱۰۰ = ۵۰۰ درصد

سطح مارجین ۵۰۰ درصد یعنی اکویتی حساب پنج برابر مارجین استفاده‌شده است.

هرچه سطح مارجین بالاتر باشد:

• فاصله حساب از مارجین کال بیشتر است.
• حساب فضای بیشتری برای تحمل نوسان دارد.
• احتمال بسته شدن اجباری معاملات کمتر است.

هرچه سطح مارجین پایین‌تر باشد:

• حساب به محدوده مارجین کال نزدیک‌تر می‌شود.
• ممکن است امکان باز کردن معامله جدید محدود شود.
• خطر استاپ اوت افزایش پیدا می‌کند.

مارجین کال (Margin Call)

مارجین کال وضعیتی است که سطح مارجین حساب به محدوده هشدار تعیین‌شده توسط بروکر می‌رسد.

در این شرایط ممکن است:

• امکان باز کردن معامله جدید محدود شود.
• هشدار در پلتفرم نمایش داده شود.
• حساب وارد وضعیت کمبود مارجین شود.
• معامله‌گر مجبور به کاهش حجم موقعیت‌ها شود.

مارجین کال همیشه به معنی بسته شدن فوری معاملات نیست.

درصد مارجین کال در بروکرها و انواع حساب یکسان نیست. بعضی بروکرها سطح ۱۰۰ درصد را در نظر می‌گیرند، اما این عدد قانون ثابت بازار نیست.

استاپ اوت (Stop Out)

استاپ اوت سطحی است که بروکر می‌تواند برای جلوگیری از افزایش زیان، یک یا چند موقعیت باز را به صورت اجباری ببندد.

استاپ اوت معمولا در سطحی پایین‌تر از مارجین کال قرار دارد. برای مثال، ممکن است شرایط یک حساب به این صورت باشد:

• مارجین کال: ۱۰۰ درصد
• استاپ اوت: ۵۰ درصد

در این مثال، رسیدن سطح مارجین به ۱۰۰ درصد می‌تواند باعث هشدار یا محدودیت شود، اما رسیدن آن به ۵۰ درصد ممکن است باعث بسته شدن اجباری معاملات شود.

ترتیب بسته شدن موقعیت‌ها به قوانین بروکر بستگی دارد. ممکن است معامله دارای بیشترین زیان یا موقعیتی که بیشترین مارجین را مصرف کرده، زودتر بسته شود.

تفاوت مارجین کال و استاپ اوت

مارجین کال مرحله هشدار است، اما استاپ اوت به اجرای اجباری بستن معاملات مربوط می‌شود.

عوامل موثر بر مارجین مورد نیاز

مقدار مارجین فقط به اهرم وابسته نیست. عوامل زیر نیز می‌توانند نتیجه را تغییر دهند:

• حجم معامله
• اندازه قرارداد نماد
• قیمت لحظه‌ای بازار
• ارز پایه حساب
• ارز مارجین نماد
• نرخ تبدیل ارز
• نوع ابزار معاملاتی
• اهرم اختصاصی نماد
• نوع حساب
• مدل هجینگ یا نتینگ
• شرایط بروکر
• اخبار مهم اقتصادی
• تعطیلات و پایان هفته

ممکن است اهرم کلی حساب 1:500 باشد، اما بروکر برای طلا، شاخص‌ها یا ارزهای دیجیتال اهرم کمتری در نظر بگیرد. بنابراین اهرم حساب همیشه برای محاسبه مارجین تمام نمادها کافی نیست.

مارجین در سفارش‌های شرطی

سفارش‌های شرطی مانند Buy Limit، Sell Limit، Buy Stop و Sell Stop تا پیش از فعال شدن همیشه مارجین کامل مصرف نمی‌کنند.

نحوه محاسبه مارجین این سفارش‌ها به موارد زیر بستگی دارد:

• نوع سفارش
• شرایط بروکر
• نوع حساب
• مشخصات نماد
• مدل محاسبه مارجین

اگر هنگام فعال شدن سفارش، فری مارجین کافی وجود نداشته باشد، ممکن است سفارش اجرا نشود.

بنابراین فقط موجودی حساب هنگام ثبت سفارش مهم نیست. معامله‌گر باید بررسی کند که هنگام فعال شدن سفارش نیز مارجین کافی وجود داشته باشد.

مارجین در حساب هجینگ و نتینگ

در حساب نتینگ، معاملات یک نماد در یک موقعیت خالص ترکیب می‌شوند.

در حساب هجینگ، معامله‌گر می‌تواند هم‌زمان موقعیت خرید و فروش روی یک نماد داشته باشد.

بروکر ممکن است برای معاملات مخالف یکی از این شرایط را در نظر بگیرد:

• مارجین کامل
• مارجین کاهش‌یافته
• مارجین اختصاصی هج‌شده

باز کردن معامله مخالف همیشه مارجین را صفر نمی‌کند و ریسک حساب را نیز به طور کامل از بین نمی‌برد. اسپرد، سواپ و شرایط اجرای سفارش همچنان باقی می‌مانند.

مارجین اولیه و مارجین نگهداری

در بعضی بازارها و ابزارهای معاملاتی دو نوع مارجین تعریف می‌شود.

مارجین اولیه

مارجین اولیه (Initial Margin) سرمایه‌ای است که هنگام باز کردن موقعیت باید در حساب وجود داشته باشد.

مارجین نگهداری

مارجین نگهداری (Maintenance Margin) حداقل سرمایه مورد نیاز برای ادامه نگهداری موقعیت باز است.

این اصطلاحات بیشتر در قراردادهای اتی، سهام و ابزارهای بورسی استفاده می‌شوند. در معاملات خرد فارکس، کاربران بیشتر با مارجین، فری مارجین، سطح مارجین، مارجین کال و استاپ اوت سروکار دارند.

ماشین حساب مارجین

برای محاسبه تقریبی مارجین پیش از باز کردن معامله می‌توان از ماشین حساب مارجین بروکر استفاده کرد.

معمولا اطلاعات زیر در ماشین حساب وارد می‌شوند:

• نماد معاملاتی
• حجم معامله
• اهرم حساب
• ارز حساب
• قیمت فعلی

ماشین حساب، مارجین تقریبی را نمایش می‌دهد. عدد نهایی داخل پلتفرم ممکن است به دلیل قیمت لحظه‌ای، نرخ تبدیل و مشخصات حساب کمی متفاوت باشد.

روش مدیریت مارجین حساب

مدیریت مارجین یعنی پیش از باز کردن معامله، میزان سرمایه درگیر، فری مارجین باقی‌مانده و سطح مارجین حساب را بررسی کنید. هدف این است که حساب حتی در صورت نوسان بازار، فاصله مناسبی با مارجین کال و استاپ اوت داشته باشد.

حجم معامله را براساس ریسک انتخاب کنید

حجم نباید فقط براساس فری مارجین تعیین شود. فاصله حد ضرر و میزان زیان قابل قبول نیز باید در انتخاب حجم در نظر گرفته شوند.

از تمام فری مارجین استفاده نکنید

درگیر کردن بخش بزرگی از اکویتی، فضای کمی برای تحمل نوسان بازار باقی می‌گذارد.

مجموع معاملات باز را بررسی کنید

چند موقعیت ممکن است در ظاهر مستقل باشند، اما تحت تاثیر یک ارز، خبر یا جهت مشترک قرار بگیرند.

از حد ضرر استفاده کنید

حد ضرر می‌تواند میزان زیان را محدود کند. البته هنگام گپ یا نوسان شدید، اجرای دقیق قیمت تضمین نمی‌شود.

سطح مارجین کال و استاپ اوت را بررسی کنید

این درصدها باید پیش از باز کردن معامله مشخص شوند، نه زمانی که پلتفرم شروع به بستن موقعیت‌ها کرده و معامله‌گر ناگهان با قوانین بروکر آشنا می‌شود.

تغییرات شرایط بروکر را دنبال کنید

بعضی بروکرها پیش از اخبار مهم، تعطیلات یا پایان هفته، اهرم بعضی نمادها را کاهش می‌دهند یا مارجین مورد نیاز را افزایش می‌دهند.

سخن آخر

مارجین در فارکس بخشی از اکویتی حساب است که برای باز کردن و نگهداری موقعیت‌های معاملاتی درگیر می‌شود. این مبلغ هزینه نیست و پس از بسته شدن معامله آزاد خواهد شد.

فری مارجین مقدار سرمایه آزاد حساب است و از کسر مارجین استفاده‌شده از اکویتی به دست می‌آید. سطح مارجین نیز نسبت اکویتی به مارجین را نشان می‌دهد و هرچه بالاتر باشد، فاصله حساب از محدوده خطر بیشتر است.

با افزایش زیان شناور، اکویتی، فری مارجین و سطح مارجین کاهش پیدا می‌کنند. رسیدن به سطح مارجین کال می‌تواند باعث هشدار یا محدودیت حساب شود و کاهش بیشتر سطح مارجین ممکن است به استاپ اوت و بسته شدن اجباری معاملات منجر شود.

کنترل حجم، استفاده از حد ضرر، بررسی مجموع موقعیت‌های باز و حفظ فری مارجین کافی، مهم‌ترین اصول مدیریت مارجین هستند. هدف استفاده از تمام قدرت خرید حساب نیست؛ هدف این است که حساب برای تحمل نوسان طبیعی بازار فضای کافی داشته باشد.

سوالات متداول درباره مارجین در فارکس

مارجین در فارکس چیست؟

مارجین بخشی از اکویتی حساب است که برای باز کردن و نگهداری یک موقعیت معاملاتی درگیر می‌شود.

تفاوت مارجین و اهرم چیست؟

اهرم امکان کنترل موقعیتی بزرگ‌تر را فراهم می‌کند، اما مارجین مقدار سرمایه‌ای است که برای پشتیبانی از همان موقعیت درگیر می‌شود.

فری مارجین چیست؟

فری مارجین بخشی از اکویتی است که پس از کسر مارجین استفاده‌شده باقی می‌ماند.

سطح مارجین چیست؟

سطح مارجین نسبت اکویتی به مارجین استفاده‌شده است و به صورت درصد نمایش داده می‌شود.

سطح مارجین مناسب چقدر است؟

عدد ثابتی برای تمام حساب‌ها وجود ندارد. هرچه سطح مارجین بالاتر باشد، فاصله حساب از مارجین کال و استاپ اوت بیشتر است.

مارجین کال باعث بسته شدن معامله می‌شود؟

نه لزوما. مارجین کال معمولا وضعیت هشدار یا محدودیت حساب است. بسته شدن اجباری معاملات معمولا در سطح استاپ اوت انجام می‌شود.

تفاوت مارجین کال و استاپ اوت چیست؟

مارجین کال هشدار یا محدودیت حساب است، اما استاپ اوت باعث بسته شدن اجباری یک یا چند معامله می‌شود.

با بسته شدن معامله چه اتفاقی برای مارجین می‌افتد؟

مارجین مربوط به معامله آزاد می‌شود و دوباره به فری مارجین حساب بازمی‌گردد.