قوانین فارکس مجموعه ای از اصول مشخص برای ورود به معامله، انتخاب حجم، محدود کردن زیان و مدیریت حساب هستند. این قوانین جهت بازار را پیش بینی نمی‌کنند؛  درواقع وظیفه آنها جلوگیری از تصمیم های عجولانه و حفظ سرمایه در دوره های نامناسب بازار است.

فعالیت در فارکس بدون برنامه مشخص برای مدیریت ریسک، استفاده از اهرم و کنترل زیان می تواند حساب معامله گر را در مدت کوتاهی با افت سنگین روبه رو کند. اهرم امکان باز کردن موقعیتی بزرگ تر از سرمایه درگیر شده را فراهم می کند و به همین دلیل، سود و زیان معامله نیز می تواند سریع تر افزایش پیدا کند. کمیسیون معاملات کالای آمریکا نیز درباره اثر اهرم بر افزایش زیان معاملات فارکس هشدار داده است.

در این مقاله، مهم ترین قوانین معامله گری در فارکس را بررسی می کنیم؛ قوانینی که پیش از معامله، هنگام مدیریت موقعیت باز و پس از بسته شدن معامله کاربرد دارند.

معنای قوانین فارکس در معامله گری

قوانین فارکس را نباید با مقررات حقوقی بروکرها و نهادهای نظارتی یکسان دانست؛ چراکه مقررات رسمی، چارچوب فعالیت شرکت های مالی را مشخص می کنند؛ اما قوانین معامله گری، اصولی هستند که معامله گر برای مدیریت سرمایه و کنترل رفتار خود تعیین می کند.

یک قانون معاملاتی مناسب باید سه ویژگی داشته باشد:

• مشخص و قابل فهم باشد
• امکان اندازه گیری و ثبت داشته باشد
• پیش از ورود به معامله تعیین شده باشد

برای نمونه، عبارت باید کمتر ریسک کنم قانون دقیقی نیست. در مقابل، قانون در هر معامله بیشتر از یک درصد موجودی حساب را در معرض زیان قرار نمی دهم قابل اندازه گیری و اجراست.

قوانین معامله گری باید در برنامه معاملاتی نوشته شوند، تکیه بر حافظه یا تصمیم گیری لحظه ای معمولا باعث می شود معامله گر هنگام سود و زیان، قوانین خود را تغییر دهد. بازار هم با مهربانی خاصی همین لحظه ها را برای ایجاد دردسر انتخاب می کند.

قوانین فارکس در یک نگاه

جدول زیر خلاصه مهم ترین اصولی است که معامله گر باید در برنامه خود مشخص کند:

۱۰ قانون مهم معامله گری در فارکس

قوانین معامله گری زمانی کاربردی هستند که پیش از ورود مشخص، قابل اندازه گیری و بدون تفسیر باشند. ۱۰ اصل زیر کمک می کنند معامله گر سرمایه، حجم، ریسک و رفتار خود را در شرایط مختلف بازار بهتر کنترل کند.

۱. استفاده از سرمایه قابل تحمل برای زیان

سرمایه معاملاتی باید مبلغی باشد که از دست دادن آن، هزینه های ضروری زندگی را مختل نکند. پول اجاره، اقساط، سرمایه اضطراری، وام و منابع مورد نیاز در کوتاه مدت نباید وارد حساب معاملاتی شوند.

استفاده از سرمایه ضروری فشار روانی معامله را افزایش می دهد. در این شرایط، معامله گر ممکن است:

• معامله سودده را زودتر ببندد
• استاپ لاس را جابه جا کند
• برای جبران زیان حجم را افزایش دهد
• بدون وجود موقعیت مناسب وارد بازار شود

سرمایه قابل تحمل برای زیان به معنی بی اهمیت بودن پول نیست. منظور این است که از دست رفتن ان نباید زندگی مالی معامله گر را با مشکل جدی روبه رو کند.

۲. تعیین ریسک پیش از ورود

مقدار ریسک باید پیش از ثبت سفارش مشخص شود. زمانی که معامله وارد زیان شده، دیگر وقت مناسبی برای تصمیم گیری درباره حداکثر زیان نیست.

ریسک هر معامله به سه عامل اصلی بستگی دارد:

• موجودی یا اکویتی حساب
• فاصله قیمت ورود تا استاپ لاس
• حجم موقعیت معاملاتی

برخی معامله گران درصد ثابتی مانند یک یا دو درصد را برای هر معامله در نظر می گیرند. این اعداد قانون عمومی بازار نیستند و باید با اندازه حساب، افت قابل تحمل، نرخ برد و ساختار استراتژی هماهنگ شوند.

برای نمونه، اگر سرمایه حساب ۱۰۰۰ دلار و ریسک مجاز هر معامله یک درصد باشد، حداکثر زیان برنامه ریزی شده برای ان معامله ۱۰ دلار خواهد بود. حجم معامله باید براساس همین ۱۰ دلار و فاصله استاپ لاس محاسبه شود.

۳. محاسبه حجم براساس استاپ لاس

یکی از اشتباهات رایج این است که معامله گر ابتدا حجم دلخواه خود را انتخاب می کند و سپس استاپ لاس را براساس ان تنظیم می کند.

 ترتیب درست برعکس است:

1. نقطه ورود مشخص می شود
2. محل منطقی استاپ لاس تعیین می شود
3. مقدار ریسک قابل قبول محاسبه می شود
4. حجم مناسب انتخاب می شود

داشتن مارجین کافی برای باز کردن یک معامله به معنی مناسب بودن حجم ان نیست. ممکن است بروکر اجازه باز کردن چند لات را بدهد، اما یک حرکت کوچک قیمت زیانی بسیار بزرگ تر از ظرفیت حساب ایجاد کند.

حجم معامله باید نتیجه محاسبه ریسک باشد، نه نتیجه عددی که پلتفرم اجازه می دهد وارد شود.

۴. استفاده از استاپ لاس

استاپ لاس نقطه ای است که در صورت اشتباه بودن تحلیل، معامله بسته می شود. محل استاپ باید براساس ساختار بازار و میزان ریسک حساب تعیین شود.

قرار دادن استاپ بسیار نزدیک می تواند باعث بسته شدن زودهنگام معامله در نوسان های عادی شود. استاپ بسیار دور نیز ممکن است زیان معامله را بیشتر از مقدار قابل قبول کند.

پس از ورود نباید استاپ لاس فقط برای جلوگیری از بسته شدن معامله زیان ده دورتر برده شود. این کار ریسک اولیه را تغییر می دهد و تصمیم برنامه ریزی شده را به امیدواری تبدیل می کند.

استاپ لاس نیز اجرای دقیق در یک قیمت مشخص را تضمین نمی کند. هنگام انتشار اخبار، ایجاد گپ یا کاهش نقدشوندگی، سفارش ممکن است با اسلیپیج در قیمت دیگری اجرا شود.

۵. کنترل اهرم و مارجین

اهرم میزان سرمایه لازم برای باز کردن یک موقعیت را کاهش می دهد، اما خطر حرکت قیمت را حذف نمی کند. استفاده از اهرم بالا می تواند امکان باز کردن حجم بزرگی را فراهم کند که با اندازه حساب هماهنگ نیست.

خطر اصلی اهرم زمانی ایجاد می شود که معامله گر از مارجین در دسترس برای افزایش بیش از اندازه حجم استفاده کند. در چنین شرایطی، یک حرکت کوچک بازار می تواند بخش بزرگی از اکویتی را از بین ببرد.

خود اهرم به تنهایی میزان سود و زیان هر پیپ را مشخص نمی کند. حجم معامله عامل اصلی تعیین ارزش هر حرکت قیمت است. با این حال، اهرم بالاتر امکان انتخاب حجم بزرگ تر را فراهم می کند و همین موضوع می تواند زیان را تشدید کند. نهادهای مالی نیز اهرم را یکی از ریسک های اصلی معاملات خرد فارکس معرفی می کنند.

۶. ورود براساس برنامه معاملاتی

هر معامله باید دلیل مشخصی برای ورود داشته باشد. این دلیل می تواند براساس ساختار قیمت، روند، سطح حمایت و مقاومت، الگوی معاملاتی یا ترکیبی از ابزارهای تحلیل باشد.

برنامه معاملاتی باید این موارد را روشن کند:

• نمادهای قابل معامله
• تایم فریم تحلیل و ورود
• شرایط تشکیل ستاپ
• نقطه ورود
• محل استاپ لاس
• روش تعیین حد سود
• ساعات مجاز معامله
• شرایط لغو ستاپ

اگر موقعیت بازار با شرایط برنامه هماهنگ نیست، ورود به معامله توجیهی ندارد. حرکت سریع قیمت، توصیه دیگران و ترس از جا ماندن جای ستاپ معاملاتی را نمی گیرند.

اجرای یک برنامه متوسط معمولا بهتر از تغییر مداوم میان چند روش مختلف است؛ چون بدون ثبات در اجرا، امکان ارزیابی واقعی استراتژی وجود ندارد.

۷. بررسی تقویم اقتصادی

خبرهای اقتصادی مهم می توانند سرعت حرکت قیمت، میزان اسپرد و احتمال اسلیپیج را افزایش دهند. تصمیم نرخ بهره، گزارش اشتغال، شاخص تورم و سخنرانی مقام های بانک مرکزی از رویدادهایی هستند که ممکن است نوسان شدیدی ایجاد کنند.

بررسی تقویم اقتصادی پیش از ثبت معامله کمک می کند معامله گر بداند:

• خبر مهمی در زمان باز بودن معامله منتشر می شود یا نه
• استراتژی اجازه معامله هنگام خبر را می دهد یا نه
• اسپرد نماد ممکن است افزایش پیدا کند یا نه
• بهتر است حجم کاهش پیدا کند یا معامله انجام نشود

بررسی خبر به معنی پیش بینی واکنش بازار نیست. گاهی داده اقتصادی مثبت منتشر می شود، اما قیمت کاهش پیدا می کند؛ چون انتظارات بازار از قبل در قیمت لحاظ شده یا معامله گران روی بخش دیگری از گزارش تمرکز کرده اند.

برای بررسی خطرهای اهرم و معاملات خارج از بورس می توان از راهنمای رسمی CFTC درباره معاملات فارکس استفاده کرد. این نهاد تاکید می کند که اهرم بالا می تواند معامله گر را به افزایش مارجین یا بستن موقعیت مجبور کند.

۸. محاسبه ریسک تمام معاملات باز

ریسک حساب نباید تنها برای هر معامله به صورت جداگانه بررسی شود. چند معامله مختلف می توانند در عمل به یک عامل مشترک وابسته باشند و هم زمان وارد زیان شوند.

برای نمونه، خرید EUR/USD و خرید GBP/USD دو معامله جدا هستند، اما هر دو موقعیت می توانند به کاهش ارزش دلار وابسته باشند. اگر دلار تقویت شود، احتمال دارد هر دو معامله هم زمان زیان بدهند.

پیش از باز کردن معامله جدید باید این موارد بررسی شوند:

• مجموع زیان احتمالی تمام معاملات باز
• ارزهای مشترک میان جفت ارزها
• جهت موقعیت های معاملاتی
• میزان همبستگی نمادها
• تمرکز بیش از اندازه روی یک ارز یا بازار

اگر ریسک هر معامله یک درصد باشد، باز کردن پنج معامله هم جهت لزوما به معنای یک درصد ریسک نیست. در سناریوی نامناسب، مجموع ریسک حساب می تواند به پنج درصد یا بیشتر برسد.

۹. تعیین سقف زیان روزانه و هفتگی

سقف زیان مشخص می کند معامله گر پس از چه مقدار زیان باید فعالیت را متوقف کند. این سقف می تواند براساس درصد حساب، مبلغ ثابت، تعداد معاملات زیان ده یا واحد ریسک تعیین شود.

برای نمونه، معامله گر می تواند در برنامه خود بنویسد:

• پس از سه زیان متوالی معامله را متوقف می کنم
• پس از رسیدن زیان روزانه به دو درصد معامله جدید باز نمی کنم
• پس از رسیدن زیان هفتگی به پنج درصد، عملکرد خود را بررسی می کنم

توقف معامله پس از رسیدن به سقف زیان، از معامله انتقامی جلوگیری می کند. معامله انتقامی زمانی رخ می دهد که فرد برای جبران سریع زیان، بدون ستاپ وارد بازار می شود یا حجم را افزایش می دهد.

هدف سقف زیان این نیست که معامله گر را از بازار بترساند. هدف این است که یک روز نامناسب نتواند نتیجه چند هفته فعالیت را از بین ببرد.

۱۰. ثبت و بررسی معاملات

ژورنال معاملاتی ابزاری برای ثبت عملکرد واقعی است. بدون ژورنال، معامله گر معمولا فقط معاملات بزرگ یا اتفاق های اخیر را به خاطر می سپارد و تصویر دقیقی از عملکرد خود ندارد.

در ژورنال هر معامله این اطلاعات ثبت می شوند:

• تاریخ و ساعت معامله
• نماد معاملاتی
• جهت خرید یا فروش
• دلیل ورود
• قیمت ورود
• استاپ لاس
• حد سود
• حجم معامله
• میزان ریسک
• نتیجه معامله
• تصویر نمودار
• خطاهای رفتاری

پس از ثبت تعداد کافی معامله می توان بررسی کرد کدام ستاپ عملکرد بهتری داشته، بیشترین زیان در چه ساعت هایی رخ داده و چه اشتباه هایی تکرار شده اند.

قوانین معاملاتی نیز باید براساس داده های ژورنال اصلاح شوند. تغییر قانون پس از دو یا سه زیان پیاپی منطقی نیست؛ چون هر استراتژی می تواند دوره های زیان داشته باشد.

قوانین بروکر و حساب معاملاتی

در کنار قوانین شخصی، معامله گر باید شرایط حساب و اجرای سفارش بروکر را نیز بررسی کند. این موارد مستقیما روی هزینه، ریسک و نتیجه معامله اثر می گذارند.

سطح مارجین کال و استاپ اوت

مارجین کال سطحی است که حساب به محدوده کمبود مارجین نزدیک می شود. استاپ اوت سطحی است که بروکر می تواند برای کاهش ریسک، یک یا چند معامله باز را به صورت اجباری ببندد.

درصد مارجین کال و استاپ اوت میان بروکرها و انواع حساب یکسان نیست. این اعداد باید پیش از واریز سرمایه در مشخصات حساب بررسی شوند.

اسپرد و کمیسیون

اسپرد فاصله میان قیمت خرید و فروش است. بعضی حساب ها اسپرد بیشتری دارند و کمیسیون جداگانه دریافت نمی کنند. برخی دیگر اسپرد پایین تری ارایه می دهند، اما برای هر لات کمیسیون می گیرند.

هزینه واقعی معامله باید با جمع اسپرد، کمیسیون و هزینه نگهداری موقعیت محاسبه شود.

سواپ

سواپ مبلغی است که برای باز ماندن معامله تا روز بعد محاسبه می شود. این مبلغ می تواند مثبت یا منفی باشد و به نماد، جهت معامله و شرایط بروکر بستگی دارد.

معامله گرانی که موقعیت های خود را چند روز یا چند هفته نگه می دارند باید تاثیر سواپ را در نتیجه نهایی در نظر بگیرند.

روش اجرای سفارش

سفارش بازار همیشه دقیقا در قیمت نمایش داده شده اجرا نمی شود. در بازار سریع، قیمت می تواند میان زمان ارسال و اجرای دستور تغییر کند و اسلیپیج ایجاد شود.

معامله گر باید شرایط اجرای سفارش، امکان ریکوت، حداکثر حجم، حداقل فاصله استاپ و ساعت معامله نماد را بررسی کند.

اعتبار شرکت طرف قرارداد

نام برند به تنهایی برای بررسی اعتبار بروکر کافی نیست. برخی بروکرها از چند شرکت حقوقی در کشورهای مختلف استفاده می کنند و شرایط هر شرکت می تواند متفاوت باشد.

نام شرکت طرف قرارداد، شماره مجوز، کشور ثبت، قوانین برداشت و مرجع رسیدگی به شکایت باید پیش از واریز بررسی شوند. الزامات نظارتی بازار فارکس در هر کشور متفاوت است؛ برای نمونه، شرکت های فعال در معاملات خرد فارکس امریکا باید از مقررات CFTC و NFA پیروی کنند.

سخن آخر

قوانین فارکس برای پیش بینی کامل بازار طراحی نشده اند. هدف انها محدود کردن زیان، کنترل رفتار معامله گر و ایجاد ثبات در اجرای معاملات است.

مهم ترین قوانین شامل تعیین سرمایه معاملاتی، محدود کردن ریسک، محاسبه حجم براساس استاپ لاس، کنترل اهرم، بررسی اخبار، تعیین سقف زیان و ثبت معاملات هستند.

یک قانون مناسب باید مشخص، قابل اندازه گیری و قابل اجرا باشد. عبارت های کلی مانند «احساسی معامله نمی کنم» کافی نیستند. معامله گر باید دقیقا مشخص کند در چه شرایطی اجازه ورود دارد، چه مقدار ریسک می کند و چه زمانی فعالیت خود را متوقف می سازد.

رعایت این اصول سود را تضمین نمی کند، اما احتمال اینکه یک تصمیم اشتباه تمام حساب را از بین ببرد کاهش می دهد. در بازاری که نتیجه هر معامله قابل کنترل نیست، کنترل فرایند تصمیم گیری منطقی ترین کاری است که معامله گر در اختیار دارد.

سوالات متداول درباره قوانین فارکس

مهم ترین قانون فارکس چیست؟

مهم ترین قانون، محدود کردن زیان هر معامله براساس اندازه حساب است. معامله گر باید پیش از ورود مشخص کند چه مقدار از سرمایه را حاضر است در ان معامله از دست بدهد.

میزان مناسب ریسک در هر معامله چقدر است؟

عدد ثابتی برای همه معامله گران وجود ندارد. درصد ریسک باید با اندازه حساب، افت قابل تحمل، استراتژی و تجربه معامله گر هماهنگ باشد. یک یا دو درصد فقط نمونه های رایج هستند و قانون عمومی بازار محسوب نمی شوند.

اهرم بالا باعث افزایش ریسک می شود؟

اهرم بالا امکان باز کردن موقعیت بزرگ تر با مارجین کمتر را فراهم می کند. خطر زمانی افزایش پیدا می کند که معامله گر از این امکان برای انتخاب حجم نامتناسب با حساب استفاده کند.

معامله بدون استاپ لاس مناسب است؟

برای بیشتر معامله گران خرد، ورود بدون نقطه خروج مشخص می تواند زیان را از کنترل خارج کند. حتی زمانی که استاپ به صورت ذهنی در نظر گرفته می شود، احتمال تاخیر در بستن معامله وجود دارد.

پس از چند معامله زیان ده باید فعالیت متوقف شود؟

تعداد مشخصی برای همه وجود ندارد. معامله گر باید در برنامه خود سقف زیان روزانه یا تعداد زیان های متوالی را تعیین کند. توقف پس از دو یا سه زیان متوالی یکی از روش های رایج برای جلوگیری از معامله انتقامی است.

قوانین فارکس برای همه معامله گران یکسان هستند؟

خیر. اصولی مانند کنترل ریسک و داشتن استاپ لاس عمومی هستند، اما درصد ریسک، تعداد معاملات، ساعت فعالیت و روش خروج باید با استراتژی هر معامله گر هماهنگ شوند.

قوانین بروکر چه تاثیری بر معامله دارند؟

سطح مارجین کال، استاپ اوت، اسپرد، کمیسیون، سواپ، ساعت معامله و روش اجرای سفارش می توانند روی هزینه و نتیجه معامله اثر بگذارند. این شرایط باید پیش از افتتاح حساب بررسی شوند.

ژورنال معاملاتی چه اطلاعاتی باید داشته باشد؟

ژورنال باید تاریخ، نماد، جهت معامله، دلیل ورود، قیمت ورود، استاپ لاس، حجم، مقدار ریسک، نتیجه، تصویر نمودار و خطاهای رفتاری را ثبت کند.

داشتن قوانین معاملاتی سود را تضمین می کند؟

خیر. قوانین معاملاتی سود را تضمین نمی کنند، اما به محدود کردن زیان، کاهش تصمیم های احساسی و ارزیابی دقیق عملکرد کمک می کنند.

قوانین معاملاتی چه زمانی باید تغییر کنند؟

قوانین باید پس از جمع شدن داده کافی و بررسی نتایج ژورنال تغییر کنند. تغییر برنامه پس از چند معامله محدود می تواند باعث تصمیم گیری براساس نتیجه کوتاه مدت شود.