عوامل موثر بر رفتار بازار بورس

وقتی بازار بورس کلا غیرقابل پیش‌بینی است، دیگر چه فرقی دارد کدام دسته از عوامل بر روی آن تاثیر می‌گذارند؟ جوابی که برای این سوال چالشی داریم، این است که حتی با این وجود هم باز می‌توانید کنترل بازی را به دست بگیرید! به جای چیدن یک سناریوی احتمالی از رفتار بازار، چند تا پلن قوی می‌چینید تا دیگر غافلگیری، سورپرایز و شوک‌های احساسی معنایی نداشته باشد. فقط کافی است با عوامل موثر بر رفتار بازار بورس آشنا شوید تا چند ساعتی از روی چارت چشم بردارید و آرامش را به زندگی خود دعوت کنید. در رسانه ارزنو کل عوامل موثر بر رفتار بورس را به‌صورت یکجا کشف خواهید کرد.

منظور از عوامل موثر بر رفتار بازار بورس چیست؟

سیر فکری سرمایه‌گذاران، زمان خرید‌و‌فروش سهم و نحوه شکل‌گیری مفهوم رشد و رکود، همگی بر اساس عوامل موثر بر رفتار بازار بورس تعیین می‌شود؛ دقیقا برعکس تصور اولیه‌ای که سرمایه‌گذاران مبتدی از ساختار بازار بورس دارند و فکر می‌کنند ارزش واقعی دارایی ها در آن به نمایش گذاشته می‌شود. با درک صحیح عوامل موثر بر رفتار بازار بورس دیگر به نمودار یا خبر اکتفا نمی‌کنید، بلکه منطق پنهان شده در پشت حرکت جمعی بازار را هم در نظر می‌گیرید و کیفیت تصمیم‌گیری خود را ارتقا می‌بخشید.

بررسی عوامل موثر بر رفتار بازار بورس

عوامل مختلف با برخورداری از سطح مشخصی از قدرت، رفتار بازار را در جهت مشخصی هدایت می‌کنند. از عوامل روانی و سیاسی تا فاکتورهای بین‌المللی، در عین حال که اثرگذاری متفاوتی را بر ساختار بازار به جا می‌گذارند، ممکن است به صورت هم‌زمان هم عمل کنند. در واقع، زمانی شاهد شدیدترین اثرات خواهید بود که عوامل دست‌به‌دست هم دهند و فاز آتی را تعیین کنند. در ادامه، این عوامل را با هم بررسی می‌کنیم:

عوامل روانی

عوامل روانی با ماهیت نهانی خود منطق اقتصادی را به حاشیه می‌کشانند. در موقعیتی که شاهد رشد سریع بازار هستیم، ردپای عمیقی از هیجان خرید و ترس از جا ماندن دیده می‌شود و به دنبال آن، حباب قیمتی شکل می‌گیرد. در شرایط عکس، ترس از زیان تقویت‌کننده رفتار فروش است. پایه و اساس رفتارهای تقلید- محور و واکنش‌های بیش از حد را همین عوامل روانی تشکیل می‌دهد و باعث می‌شود قیمت دارایی برای مدتی از ارزش ذاتی خود فاصله بگیرد. در این نقطه ارزش ذاتی سهام در هاله‌ای از ابهام باقی می‌ماند. در نهایت، تلاش سرمایه‌گذاران حرفه‌ای باید در راستای کاهش تاثیرپذیری از هیجانات کوتاه‌مدت باشد.

سیاست‌های دولتی

سیاست‌های دولتی به تصمیمات مرتبط با مالیات، بودجه، مقررات معاملاتی، حمایت یا محدودیت صنایع اشاره دارند که به‌طور مستقیم بر جریان نقدینگی بازار بورس تاثیر می‌گذارند. هرگونه افزایش تقاضا برای سهام یا تصمیم مهمی چون خروج سرمایه از بازار بورس که بعد از وضع سیاست‌های دولتی گرفته می‌شود، نوسانات شدیدی را بوجود خواهد آورد. آنچه که اعتماد فعالان بازار را افزایش می‌دهد، ثبات در سیاست‌گذاری است.

اخبار و رسانه‌ها

سرعت رفتارهای هیجانی بازار زمانی وارد دور تند می‌شود که قرار باشد خبر و رویدادی به انتشار برسد. به‌این‌ترتیب، رسانه‌ها دقیقا مانند ابزاری قدرتمند عمل می‌کنند که جهت حرکت قیمت را به‌صورت کوتاه‌مدت به دست می‌گیرند. افزایش تقاضا را دقیقا بعد از انتشار اخبار مثبت خواهیم داشت و در‌عوض، موج فروش دارایی بعد از انتشار اخبار منفی شکل می‌گیرد.

رفتار سرمایه‌گذاران حقوقی

رفتار سرمایه‌گذاران حقوقی و هرگونه ورود یا خروج آنها، جهت بازار را در تایم فریم کوتاه‌مدت تغییر می‌دهد. حجم بالای معاملات همیشه به این دسته اختصاص دارد و بقیه سرمایه‌گذاران با اتکا به رفتار آنها تصمیم می‌گیرند. از آنجایی که هدف از معامله می‌تواند صرفا تامین مالی باشد، تصمیم‌گیری آگاهانه قطعا نیازمند تلفیق رفتار آنها با سایر عوامل است.

فاکتورهای بین‌المللی

فاکتورهای بین‌المللی بسیار گسترده هستند و از تغییرات قیمت کالاهای جهانی، نرخ ارز و تحولات سیاسی تا افزایش یا کاهش قیمت نفت، بازار داخلی را به شدت تحت‌تاثیر قرار می‌دهند. مثلا، رویدادهای سیاسی که در سطح بین‌المللی مطرح می‌شوند، با ایجاد فضای خاص منجر به تغییر رفتار سرمایه‌گذاران می‌شوند. در واقع، واکنش‌های محافظه‌کارانه یا تمایل به ریسک پذیری در چنین فضایی شکل می‌گیرد و سکان بازار بورس را به حرکت درمی‌آورد.

نقش تحلیل تکنیکال و بنیادی در بازار بورس

تفسیر بازار بورس با تکیه بر چارچوب‌های تشکیل دهنده آن یعنی تحلیل تکنیکال و بنیادی انجام می‌شود. هر یک از این چارچوب‌ها چشم‌انداز متفاوتی از قیمت و روند بازار را ارائه می‌دهند و در عین حال، دستیابی به تصویر جامع از شرایط منوط به به‌کارگیری آنها در کنار یکدیگر است.

تحلیل تکنیکال بر رفتار قیمت و حجم معاملات متمرکز است و با شناسایی الگوهای تکرارشونده در نمودار، احتمال واکنش قیمت در سطوح مختلف را مورد ارزیابی قرار می‌دهد. وضعیت مالی شرکت‌ها، میزان سودآوری، شرایط صنعت و سایر متغیرهای اقتصادی در تحلیل بنیادی با دقت بررسی می‌شوند تا علت رشد یا افت یک سهم مبهم به نظر نرسد و بتوان توضیحات شفافی را در مورد آن ارائه داد. از آنجایی که بازار بورس بر پایه تصمیمات سرمایه‌گذاران فعال به حرکت درمی‌آید، تصمیم‌گیری به‌موقع و منطقی با تکیه بر نتایج آنالیز تکنیکال و بنیادی انجام می‌شود.

تصمیم‌گیری هوشمندانه در بازار بورس با اتخاذ رویکرد مالی- رفتاری

رویکرد هوشمندانه مالی- رفتاری با زیر سوال بردن منطق اقتصادی، منجر به شناسایی بسیاری از الگوهای اشتباه در بازار بورس می‌شود. با تمرکز بر اثرات احساسات، سوگیری‌های ذهنی و خطاهای شناختی بر تصمیمات سرمایه‌گذاران، می‌توان به این نتیجه رسید که قرار نیست بازار همیشه مطابق با منطق اقتصادی حرکت کند. با شناخت سوگیری‌های ذهنی فردی می‌توان علت بروز رفتارهای تکرارشونده در بازار بورس را توضیح داد و به دنبال تفکیک تحلیل منطقی از هیجان لحظه‌ای، واکنش‌های احساسی را در شرایط بحرانی کنترل کرد. ترکیب تحلیل، خودآگاهی رفتاری و انضباط ذهنی، پیامدی جز تصمیم‌گیری هوشمندانه را به دنبال نخواهد داشت.

سخن پایانی

بعد از شناخت عوامل موثر بر رفتار بازار، نوع نگاه سرمایه‌گذاران به بحث سودآوری هم تغییراتی خواهد کرد. در واقع، از تمرکز بر سودآوری سریع به بازدهی پایدار می‌رسیم و با اتکا بر ارتقا مهارت‌ها، معاملات را به اجرا می‌رسانیم. به‌این‌ترتیب، علاوه‌بر رشد چشمگیر سرمایه، در بعد شخصی هم تحولات مثبتی رخ خواهد داد. در این نقطه، عملکرد هیجانی کاملا کنار می‌رود.

سوالات متداول

متا: سیاست های دولتی به تصمیمات مرتبط با مالیات، بودجه، مقررات معاملاتی، حمایت یا محدودیت صنایع اشاره دارند که به طور مستقیم بر جریان نقدینگی بازار بورس تاثیر می گذارند.